ناهنجاری های مادرزادی رحم
ناهنجاری های مادرزادی رحم در واقع ایجاد اشکال غیر شایع و غیرطبیعی ساختار رحم در دوران جنینی می باشد. گاهی رحم در روند شکل گیری در دوران جنینی دستخوش تغییراتی می گردد که این مساله باعث می شود رحم از نظر ساختاری متفاوت با حالت نرمال باشد. ناهنجاری های مادرزادی رحم ممکن است باعث مشکلاتی از قبلی نازایی، سقط مکرر و زایمان زودرس شوند.
1) رحم سپتوم دار (پرده دار):
شایع ترین ناهنجاری ساختار رحم است. یک دیواره ی عضلانی به نام سپتوم داخل حفره رحم کشیده شده و فضای داخل آن را تقسیم می کند. اگر تخمک بارور شده روی سپتوم جایگزین شود، خطر سقط جنین به وجود می آید و همچنین خطر زایمان زودرس در این خانم ها افزایش می یابد.
تشخیص و درمان: درمان سپتوم رحمی جراحی طی انجام هیستروسکوپی و برداشتن سپتوم رحم است.
2) رحم دوشاخ (قلبی شکل):
در این نوع رحم یک انحنا، فرورفتگی یا قوس به داخل در فوندوس رحم وجود دارد. شاخ های رحم به هم نچسبیده و رحم دوشاخ (دو نیم رحم) ایجاد می شود. بین دو شاخ، فرورفتگی عمقی ایجاد شده و رحم به شکل یک قلب در می آید. رحم دو شاخ می تواند در دوران حاملگی منجر به مشکلاتی جدی شود. در زنان مبتلا به رحم دو شاخ، خطر سقط، زایمان زودرس و نمایش غیرطبیعی جنین افزایش می یابد.
تشخیص و درمان: اگر نارسایی سرویکس، دهانه ی رحم یا خطر زایمان زودرس وجود داشته باشد، عمل سرکلاژ یا دوختن دهانه ی رحم انجام می شود. در خانم هایی که به طور کلی دچار پیامد های نامناسب بارداری و سقط می شوند، معمولا جراحی ترمیم رحم متروپلاستی جهت یکی کردن دو حفهر جداگانه رحم انجام می شود، لازم است. تنها روشی که می توان با اطمینان بالایی از وجود این ناهنجاری رحم آگاه شد، سونوگرافی سه بعدی یا تصویر برداری رنگی (MRI) است.
3) رحم تک شاخ:
در این نوع از ناهنجاری در واقع نیمی از رحم رشد نکرده و اندازه ی رحم تقریبا نصف اندازه طبیعی است و معمولا یک لوله ی فالوپ وجود دارد. کسانی که رحم تک شاخ دارند، دو تخمدان دارند، اما تنها یکی از آن ها از طریق لوله ی فالوپ به رحم متصل است. این ناهنجاری خطر سقط جنین و زایمان زودرس و حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد.
خانم های مبتلا، اغلب به جای دو لوله ی رحمی یک لوله ی رحمی دارند که احتمال ناباروری اولیه را افزایش می دهد. تنها درمان برداشتن نوک رحم و در برخی موارد سرکلاژ برای کاهش خطر زایمان زودرس است.
تشخیص و درمان: برای درمان این ناهنجاری، پزشکان انجام عمل لاپاراسکوپی را در حالت غیربارداری توصیه می کنند. با انجام آزمایشات غربالگری می تواند میزان رشد یا عقب ماندگی رشد جنین داخل رحم را تخمین زد و اقدامات لازم برای نجات حیات جنین را در صورت هرگونه مشکلی، انجام داد.
4) رحم دوتایی (دوگانه):
دو رحم، گاهی دو سرویکس و دو واژن وجود دارد. این ناهنجاری با خطر سقط جنین و زایمان زودرس همراه است. عوارض مامایی نامطلوب مشابه با رحم دوگانه، اما نادرتر از رحم تک شاخ می باشد. در این بیماران خطر سقط، زایمان زودرس و غیرطبیعی بودن جنین افزایش می باید. شروع این ناهنجاری مادرزادی از زمانی است که جنین دختر در شکم مادرش بوده و مجاری ادراری وی در حال تکمیل است. دلیل به وجود آمدن این ناهنجاری مشخص نیست و ممکن است بر اثر پیوند ژنتیکی به وجود آید.
تشخیص و درمان: برای تشخیص سونوگرافی های دو و سه بعدی توصیه می شود. روش سونوهیستوگرافی نیز یکی دیگر از روش های تشخیص است. در این روش مایعی از طریق لوله ای نازک داخل رحم قرار داده شده و به پزشک این اجازه را می دهد که هر گونه ناهنجاری های رحم را تشخیص دهد. درمان این نوع رحم با جراحی است